'Beheer openbare toiletten gewestelijk voor heel Brussel en organiseer een designwedstrijd voor innovatieve toiletgebouwen'

Resolutie over toegang tot publieke toiletten gestemd in het Brussels Parlement

Vandaag stemde de commissie Financiën van het Brussels parlement unaniem voor een resolutie die een betere toegang tot gratis openbare toiletten in het Brussels Gewest bepleit. Want toegankelijke toiletten zijn nodig in een stad. Het lijkt evident, maar de praktijk is anders en het is niet gemakkelijk om overal in Brussel een openbaar toilet te vinden. Toiletten installeren, uitbaten en onderhouden kost geld. Maar het niet doen heeft ook een kost. 

Lien Maes, criminologe, publiceerde daarover een masterproef. Ze won er in oktober 2021 de N-Brussel Thesis Award mee. Het onderzoek wijst op het belang van openbare sanitaire voorzieningen voor de gebruikers van de stad, in het bijzonder de meer kwetsbare gebruikers. Een inclusieve stad kan niet zonder toiletten. Tegelijk wijst de onderzoekster op het risico op sociaal verstorend gedrag. 

Het zijn stuk voor stuk elementen die ook aan bod komen in de resolutie voor een betere toegang tot gratis openbare toiletten in het Brussels Gewest. Een stad heeft toiletten nodig opdat ze niemand uitsluit. Die toiletten moeten uiteraard ook goed onderhouden worden. 

De meeste openbare toiletten op Brussels grondgebied zijn in gemeentelijk beheer. Sommige gemeenten nemen dat vraagstuk serieus. Andere niet. Terwijl het een kwestie is van algemeen belang. En dus ook op grote schaal moet aangepakt worden. Het is bijvoorbeeld niet logisch dat één gemeente verantwoordelijk is voor het beheer van openbare toiletten aan een drukbezocht treinstation. 

Daarom staat in de resolutie als opdracht aan perspective.brussels te onderzoeken waar er toiletten moeten bijkomen alsook een plan te maken voor het onderhoud (en dus ook de bevoegdheden af te spreken in overleg met urban.brussels, visit.brussels en openbaar vervoersmaatschappijen voor toiletten in stations).

Els Rochette (one.brussels): 

“Ik vang regelmatig op dat ouderen, zwangere vrouwen of mensen met gezondheidsproblemen de stad vermijden. Dat kunnen we niet zomaar aanvaarden. Er is een goede spreiding van kwaliteitsvolle en gratis toiletten nodig over heel ons Gewest, met toiletten die te allen tijde toegankelijk zijn: voor inwoners en bezoekers die zich in de stad begeven, maar ook voor de thuislozen die echt niet zonder kunnen.

Dat bleek tijdens de coronapandemie. Bij horeca en andere voorzieningen konden mensen niet terecht. De publieke toiletten bleven ook gesloten. De thuislozen, die waren er nog altijd. Wegens geen andere opties deden ze hun behoefte op straat of in de parken. Door het gebrek aan toiletten verloren ze hun waardigheid en lichamelijke integriteit.”

Veel steden en landen tonen dat het anders kan. Soms zijn toiletten zelfs architecturale pareltjes[1]. Daarom vraagt de resolutie ook om een ontwerpwedstrijd te organiseren voor een designtoilet op een emblematische plaats in Brussel, alsook een basisconcept voor een modulair toilet dat gemakkelijk op verschillende plaatsen kan worden ingezet.

Els Rochette (one.brussels): 

“De ontwerpwedstrijd voor een designtoilet op een iconische plek laat het zien: ‘wij vinden dit belangrijk”. Dat is super sympa, maar dat kun je niet overal realiseren. Een sterk ontwerp van een modulair toilet, eenvoudig te plaatsen, gebruiksvriendelijk, toegankelijk, duurzaam en makkelijk te onderhouden toilet, daar is echt nood aan. 

Verder denk ik ook dat er tijdelijke oplossingen nodig zijn, in afwachting van definitieve maatregelen (die tijd en geld vragen voor de uitvoering). Ik denk aan het plaatsen van wc-containers op drukke plaatsen in de zomer, of het inzetten van dixi’s met flush-functies. Dit vraagstuk moeten we echt ter harte nemen. ”

Voorstel van resolutie (van mevr. Nicole Nketo BOMELE, mevr. Véronique JAMOULLE, mevr. Soetkin HOESSEN, mevr. Isabelle PAUTHIER, mevr. Els ROCHETTE) voor een betere toegang tot gratis openbare toiletten in het Brussels Gewest, nr. A-378/1 – 2020/2021.

 

[1] Soms kunnen toiletten bezienswaardigheden op zich worden, zoals in het geval van de natuurlijke site Ureddplassen in Noorwegen, de Victoriaanse toiletten op het Isle of Bute in Schotland, de toiletten van de Schleifer & Milczanowski Architekci firm in Polen, of de toiletten in Hiroshima van de Japanse architecten van Future Studio. Deze toiletten zijn van uitzonderlijk design en/of historische waarde. Zij bevinden zich op bijzondere plaatsen en maken vaak gebruik van geavanceerde technologie.

Over one.brussels

one.brussels
Eikstraat 14-16
1000 Brussel